Να το πάρει το ποτάμι;

 

Στο κλείσιμο του εργαστηρίου για το Περιβάλλον, αφού κάναμε μια αναστοχαστική διαδρομή ακολουθώντας τις αναρτήσεις μας σ' αυτό εδώ το ιστολόγιο, συζητήσαμε για την οικολογική καταστροφή υδάτινων πόρων. Μιλήσαμε για μόλυνση του νερού των ποταμών, λιμνών, αλλά και της θάλασσας. Είδαμε βίντεο δράσεων καθαρισμού παραλίας, μιλήσαμε για πετρελαιοκηλίδες, συζητήσαμε για την προστασία του πολύτιμου αγαθού, του νερού και, στο τέλος, δημιουργήσαμε χαϊκού του νερού. Κάθε χαϊκού το γράψαμε πάνω σε μια... χάρτινη σταγόνα. Σταγόνα τη σταγόνα θα δημιουργηθεί ένα ομαδικό εικαστικό έργο με το οποίο θα αποχαιρετίσουμε αυτή τη χρονιά! 

 

Αναρωτήθηκαν, συζήτησαν, άκουσαν, προβληματίστηκαν, πρότειναν, συνεργάστηκαν, αλληλοβοηθήθηκαν, σκέφτηκαν, δημιούργησαν, έγραψαν... αλλά δεν κάναμε μάθημα! Γιατί είναι γνωστό της πάση ότι κάνουμε μάθημα όταν έχουμε αντιγραφή - ορθογραφία - και όταν σημειώνουμε σελίδες στα σχολικά εγχειρίδια...  

Είναι καθαρό αυτό το νερό;

 

Καθώς πλησιάζουν οι καλοκαιρινές διακοπές, στην τάξη μας ανοίξαμε μια μεγάλη συζήτηση που ξεκίνησε με τα... πατουσάκια ενός τετράποδου φίλου! Στο πλαίσιο της δράσης Ενεργού Πολιτειότητας για τα αδέσποτα ζώα, αναρωτηθήκαμε:

• Μπορώ να έχω το σκυλάκι μου μαζί μου στην παραλία;

• Πότε επιτρέπεται και πότε όχι;

• Τι πρέπει να τηρώ ως κηδεμόνας του;

• Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα σε οργανωμένη και ελεύθερη παραλία;

• Τι κινδύνους μπορεί να κρύβει το κολύμπι για το σκυλί αλλά και για τους υπόλοιπους λουόμενους;

Η συζήτηση ήταν έντονη και ενδιαφέρουσα. Τα παιδιά ανέλυσαν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των πολιτών με ενσυναίσθηση και σοβαρότητα, δείχνοντας υπευθυνότητα και αγάπη για τα ζώα και τη φύση.

Στη συνέχεια, ο λόγος πέρασε στο νερό – και συγκεκριμένα στο καθαρό, πόσιμο νερό. Με αφορμή την ενότητα της Γλώσσας «Του κόσμου τα παιδιά», αναρωτηθήκαμε αν όλοι οι άνθρωποι έχουν πρόσβαση σε καθαρό νερό. Πού βρίσκουμε το δικό μας νερό στο Ηράκλειο; Πώς υδρευόταν η πόλη στο παρελθόν;

Ανατρέξαμε έτσι νοερά στην πρώτη δραστηριότητα τούτου του Εργαστηρίου, στην επίσκεψή μας στο Ιστορικό Μουσείο Κρήτης, τότε που γνωρίσαμε τις κρήνες της Κάντια και μάθαμε για τα υδραγωγεία και τη σημασία του νερού στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων του Ηρακλείου – παλιά και σήμερα.

Μια συζήτηση που ξεκίνησε με ένα σκυλάκι, κατέληξε σε πολύ σημαντικά ερωτήματα για το δικαίωμα όλων στο νερό, τη σχέση ανθρώπου-φύσης και τον ρόλο μας ως ενεργών πολιτών.

 

Σεισμός-Τσουνάμι

 Τη ροή του εργαστηρίου διατάραξαν τα πρωινά 6.1 ρίχτερ που ταρακούνησαν για τα καλά το Ηράκλειο. Ωστόσο, μετά την επανάληψη για το φαινόμενο του σεισμού, τα μέτρα πρόληψης και προστασίας μας, αναφερθήκαμε στο τσουνάμι και μιλήσαμε για την καταστροφική δύναμη του νερού. 

 

* Τα εργαστήρια δεξιοτήτων οφείλουν να ακολουθούν τους προβληματισμούς και τα ενδιαφέροντα της εκάστοτε τάξης. Γι' αυτό, όποτε προκύπτει ανάγκη, το θέμα τους οφείλει να διαφοροποιείται και να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της ομάδας.

Από πού είσαι ποταμάκι;

 Ανακεφαλαιώνοντας όσα έχουμε συζητήσει για το νερό αυτό το τελευταίο διάστημα, ήρθε στον νου μου αυτό το χαριτωμένο παιδικό τραγούδι του Ζαχαρία Παπαντωνίου "Από πού είσαι ποταμάκι;".  

Αχ, αγαπημένε μου, Ζαχαρία Παπαντωνίου! Αγαπημένα μου "Ψηλά Βουνά"!!! Ήρθε η ώρα να διαβάσω στα παιδιά "Το λουτρό" και να μιλήσουμε για το τι μας προσφέρει το ποτάμι. Ευεξία, χαρά, ξεγνοιασιά, αναψυχή, νερό, ψάρια, δροσιά... 

Συνεχίσαμε τη συζήτηση με αφορμή το επόμενο κεφάλαιο από "Τα Ψηλά Βουνά", αυτό με τον "Μεθυσμένο μυλωνά". 

• Τι δουλειά κάνει ο μυλωνάς;
• Τι είναι μύλος; 
• Πώς δουλεύει; 
• Τι αλέθει; 
• Πώς κινείται; 
• Στο τραγούδι που ακούσαμε στην αρχή έλεγε ένα στίχος "Τα χωράφια να ποτίσω και τους μύλους να γυρίσω". Τι εννοεί ο στίχος;
• Υπάρχουν σήμερα μύλοι; 

Και τότε είδαμε ένα ρεπορτάζ για τον νερόμυλο στα Πλατανάκια Σερρών.  

Ωστόσο επαναλάβαμε τον κύκλο του νερού με αφορμή το πείραμα με το εμφιαλωμένο νερό που είχαμε αφήσει στον ήλιο για δυο βδομάδες. Πώς δημιουργήθηκαν οι φυσαλίδες στα τοιχώματα του μπουκαλιού; Γιατί δεν είναι υγιεινό να πιούμε εμφιαλωμένο νερό σε πλαστικό μπουκάλι το οποίο έχουμε αφήσει στον ήλιο πολύ καιρό; Πώς μυρίζει αυτό το νερό; Γιατί;

Το νερό ως πηγή ζωής

 

 

 

Ανοίγεις υπολογιστή στην τάξη, με το "καλημέρα" και βλέπεις αυτή τη θεϊκή φωτογραφία να κοσμεί την επιφάνεια εργασίας. ΑΥΤΟ ΕΙΝΑΙ! Σκέφτεσαι ακαριαία και ξεκινάς το δίωρο εργαστήριο δεξιοτήτων για το νερό ως πηγή ζωής.

 

 

-Τι βλέπω στην εικόνα;

-Πώς με κάνει να νιώθω; 

-Τελικά... να το πάρει το ποτάμι; 

 

-Γιατί οι άνθρωποι επιλέγουν να κατοικούν κοντά σε νερό; 

-Τι μας προσφέρει το νερό; 

-Πόσο νερό υπάρχει στον πλανήτη μας; 

-Πώς βρέθηκε το νερό στη Γη;

-Μπορείτε να σχεδιάσετε το ταξίδι του νερού;

-Τι είναι αλυκές; 

 

 

Μιλήσαμε για: 

• πηγές
• υπόγεια ύδατα
• τις τρεις καταστάσεις του νερού στη φύση 
• το πώς αλλάζει η μια κατάσταση του νερού στην άλλη

 

Φανταστήκαμε πώς θα ήταν ο πλανήτης χωρίς νερό και, κλείνοντας, είδαμε άλλη μια φορά αυτή την υπέροχη προσομοίωση. 

 

Να 'μουν γάργαρο νερό στο ΙΜΚ

Όταν στην πόλη σου έχεις ένα τέτοιο μουσείο, όπως το Ιστορικό Μουσείο Κρήτης, και την τύχη να εργάζεται σ' αυτό μια τέτοια μουσειοπαιδαγωγός, όπως η κυρία Μαλλιαράκη, δεν μπορείς να αφήσεις την ευκαιρία ανεκμετάλλευτη και να μην το επισκεφτείς! Ιδιαίτερα όταν η πρόσκληση γίνεται από την ίδια τη μουσειοπαιδαγωγό, επειδή, λέει, μας αγαπάει! 

Με την κυρία Μαλλιαράκη συνεργαστήκαμε και πέρσι. Οι εντυπώσεις από την ξενάγηση, την προσέγγιση, τη συμπεριφορά της απέναντί μας ήταν, και πάλι, άριστες! 

Φέτος το πρόγραμμα που παρακολουθήσαμε είχε τίτλο "Να 'μουν γάργαρο νερό" και αφορούσε το νερό στην πόλη Candia. Δηλαδή εστιάσαμε σε κάποιες κρήνες της πόλης μας που είχαν να μας πουν... πολλές ιστορίες για τους προ-προ-προ-προ-προπαππούδες μας και τις προ-προ-προ-προ-προγιαγιάδες μας. 

Στο Ιστορικό Μουσείο Κρήτης παίξαμε, εξερευνήσαμε, προβληματιστήκαμε, υποθέσαμε, ακούσαμε, μάθαμε και, με σιγουριά μπορούμε να πούμε, περάσαμε πολύ καλά! 

Για άλλη μια φορά, ευγνώμων γι' αυτή την πρόσκληση και γι' αυτή την εμπειρία. Κυρία Μαλλιαράκη, σας ευχαριστούμε πολύ και ευχόμαστε καλή και δημιουργική συνέχεια σε ό,τι επιχειρείτε!

Στον δρόμο της γραφής ν.6

"Θα ήθελα σε δυάδες να επεξεργαστείτε όλη την ενότητα της Ιστορίας με τον Τρωικό Πόλεμο και να κάνετε κάθε κεφάλαιο σε Μικρό Βιβλίο. Επιλέξτε τους συνεργάτες σας κι έπειτα το κεφάλαιο με το οποίο θα ασχοληθείτε για μία εβδομάδα εντός της τάξης."

Οι δυάδες σχηματίστηκαν γρήγορα. Η επιλογή κεφαλαίου έγινε σχετικά εύκολα. Η εργασία ξεκίνησε την επόμενη ακριβώς ημέρα.

 Το αποτέλεσμα ολοκληρώθηκε σε τρεις τέσσερις μέρες. 

Μα, δυστυχώς, δεν ήταν το αναμενόμενο. Τι μπορεί να πήγε στραβά; Δε δούλεψαν σε δυάδες; Δούλεψαν! Δε συνεργάστηκαν καλά; Συνεργάστηκαν, αλλά είχαμε απουσίες λόγω ιώσεων, οπότε κάποια βιβλία ήταν ατομικές προσπάθειες. Ήταν πρόβλημα αυτό; Όχι και σπουδαίο. Τότε τι πήγε στραβά;
Μα δεν ξέρουν να κάνουν περίληψη, φυσικά! Σε κανένα βιβλιαράκια δεν ολοκληρώθηκε η ιστορία που υποσχόταν ο τίτλος. Όλες οι ιστορίες έμειναν ημιτελείς, αφού τα παιδιά προσπαθούσαν να αντιγράψουν το κείμενο του βιβλίου της Ιστορίας. 

Μάλιστα. Πάμε να μάθουμε να κάνουμε περιλήψεις. Ας ξεκινήσουμε από κάτι απλό: πλαγιότιτλος σε κάθε παράγραφο κι έπειτα σύνθεση των πλαγιότιτλων. 

Δηλαδή τώρα τι έγινε; Το εργαστήριο δεξιοτήτων καλλιέργησε τις δεξιότητες συνεργασίας, επικοινωνίας, δημιουργίας και ανέδειξε κενό στη Γλώσσα; ΑΚΡΙΒΩΣ. Δηλαδή τα εργαστήρια δεξιοτήτων δεν είναι... "κακό πράμα";;; Τα εργαστήρια δεξιοτήτων είναι εξαιρετικό πράγμα! Μακάρι να γινόταν καλύτερος σχεδιασμός για τη δράση αυτή.

Στον δρόμο της γραφής ν.5

Λέγαμε, λοιπόν, ότι ο τόπος που γεννήθηκε η γραφή ήταν η Μεσοποταμία! 

Για ελάτε κοντά να σας... πετάξω ως εκεί! 

Στη χώρα μας έχουν βρεθεί... γραπτά μνημεία της νεολιθικής εποχής σε διάφορα μέρη. Το πιο αγαπημένο μας, μάλλον λόγω καταγωγής, είναι ο δίσκος της Φαιστού. Ο πήλινος αυτός δίσκος, φέρει και στις δυο του πλευρές κάποια σύμβολα των οποίων η ερμηνεία δεν είναι ακόμα γνωστή. Ο δίσκος αποτελείται από 45 επαναλαμβανόμενα στοιχεία, σε σπειροειδή διάταξη.

 

Μήπως εσείς μπορείτε να τον διαβάσετε;
 

Μικρή η παραγωγή... μόλις 5/24

Επίσκεψη σε εργαστήριο κεραμικής

 

Αυτό το διάστημα στο εργαστήριο δραστηριοτήτων μελετάμε τη νεολιθική εποχή και τον τρόπο που εφηύραν οι πρόγονοί μας για να σημειώνουν αριθμητικές τιμές (πόσο σιτάρι έδωσαν, πόσα φρούτα πήραν, κλπ). Αναφερθήκαμε στις τέχνες που αναπτύχθηκαν για να καλύψουν και να διευκολύνουν την καθημερινή τους ζωή, πχ καλαθοπλεκτική (για να φτιάχνουν καλάθια και να αποθηκεύουν τρόφιμα) και κεραμική (για να αποθηκεύουν υγρά αλλά και στερεά τρόφιμα). Στο πλαίσιο αυτό, υλοποιήσαμε επίσκεψη στο Βιοτεχνικό Πάρκο Ανώπολης και συγκεκριμένα στο εργαστήριο κεραμικής του κυρίου Καπαρουνάκη.

 

 

 

Αφού ακούσαμε κάποια πράγματα για την ιστορία της κεραμικής, περάσαμε στο εργαστήριο όπου φτιάξαμε, με την καθοδήγηση του έμπειρου τεχνίτη, κυρίου Καπαρουνάκη, τα δικά μας μικρά αγγειοπλαστικά.

 

 

 

 

Ευχαριστούμε θερμά το εργαστήριο του κυρίου Καπαρουνάκη για την εκπαιδευτική δραστηριότητα και την άψογη φιλοξενία. 

Στον δρόμο της γραφής ν.4

Μετά την Παλαιολιθική εποχή την οποία είδαμε στα προηγούμενα 3 εργαστήρια, η ανθρωπότητα πέρασε στη Νεολιθική (περίπου 9.000 - 8.000 χρόνια πριν τη γέννηση του Χριστού). Κρατάω εδώ μερικές σημειώσεις για εκείνους τους ανθρώπους της Νεοληθικής εποχής, όπως τις σημείωσα από την Πύλη Ελληνικής Γλώσσας και πιο συγκεκριμένα από εδώ. 

Στη Νεολιθική εποχή οι άνθρωποι:

• γίνονται γεωργοί
• εκεί που ευνοούσαν οι γεωμορφολογικές συνθήκες, δηλαδή στην Εγγύς Ανατολή, στη Μεσοποταμία, δηλαδή στην περιοχή ανάμεσα στον ποταμό Τίγρη και στον ποταμό Ευφράτη
• καλλιεργούν τα πρώτα άγρια είδη σιταριού και κριθαριού
• έτσι έχουν εξασφαλισμένη τροφή (δημητριακά) 
• εξημερώνουν ζώα
  
• φτιάχνουν μόνιμες κατοικίες και εγκαταστάσεις για να μένουν και να φυλάνε τη σοδειά τους
• αναπτύσσουν τέχνες (οικοδομική για να φτιάχνουν τις καλύβες τους, καλαθοπλεκτική για να αποθηκεύουν τα τρόφιμά τους και μεταλλουργία
• δημιουργούν τις πρώτες κοινωνίες, με ιεραρχία 
• παρουσιάζεται η ανάγκη καταγραφής και διατήρησης της πληροφορίας (π.χ. πόσο σιτάρι έχω; πόσο ανταλλάζω; πόσο θα πάρω;)
• άρα εμφανίζεται πρώτα ένα είδος αρίθμησης
• κι αργότερα ένα είδος γραφής

Μπορείτε να φανταστείτε πώς έμοιαζε η πρώτη αρίθμηση; 

Μπορείτε να φανταστείτε πώς έμοιαζε η πρώτη γραφή;  

Στον δρόμο της γραφής ν.3

Έχετε ακούσει ποτέ για το σπήλαιο της Αλταμίρα; Όχι; Ε, ελάτε κοντά σας πω. Ή μάλλον... για να το κάνουμε και πιο μαγικό... κάντε κλικ στην εικόνα να σας πάω!